ادب پژوهی
درباره وبلاگ


مخاطبان عزیز،سلام.
اینجانب زهراهنرمند،دبیر زبان و ادبیات فارسی ناحیه یک رشت،هستم.هدفم از تهیه وبلاگ ادب پژوهی،ارتباط بیشتر با دانش آموزان و ارائه تجربیات حرفه ای در رشته زبان و ادبیات فارسی است.امیدوارم مورد توجه و استفاده شما عزیزان قرار بگیرد.

مدیر وبلاگ : زهرا هنرمند
نویسندگان
1.تاریخ ادبیات

نورالدین،عبدالرحمان جامی،بزرگترین شاعر و نویسنده عارف قرن9ه.ق (اهل خراسان)است.وی در شهرهای هرات و سمرقند به کسب علم و ادب پرداخت و در علوم ادبی،دینی و تاریخی به کمال رسید.پس از آن به عرفان روی آورد و از عارفان بزرگ گردید.

جامی در آثار خود از دو شاعر بزرگ و نامی پیروی کرده است:
  • کتاب بهارستان که به پیروی از سبک نگارش گلستان سعدی،به نظم و نثر نوشته شده است.
  • کتاب هفت اورنگ(سَلامان و اَبسال،یوسف و زلیخا،لیلی و مجنون،خِردنامه اسکندری،سلسلةُ الذَهَب،تُحفَةُ الاَبرار و سُبحَةُ الاَبرار)را به تقلید از پنج گنج حکیم نظامی در قالب مثنوی سروده است.
دیگر آثار جامی عبارتند از:
  • دیوان اشعار
  • کتاب نَفَحات الاُنس به نثر که در مورد حالات و وقایع زندگی عارفان بزرگ نوشته شده است.

2.تحلیل محتوایی و ساختاری


این درس از کتاب سبحةُ الاَبرار(یکی از منظومه های هفت اورنگ)انتخاب شده است.شاعر با استفاده از روش مناظره به بیان نکته ای اخلاقی می پردازد.او معتقد است که آزادگی یعنی زیر منّتِ انسان هایی چون خود نرفتن،بالاترین نعمت الهی به بندگان است.

به همین منظور،دو شخصیت داستان؛پیر خارکش و جوان را در فضا،مکان و زمانی نامعلوم به گفت و گو در می آورد و در نهایت پیر خارکش بر جوان برتری می یابد.

شعر آزادگی،در قالب مثنوی است و به روایت حکایتی کوتاه می پردازد.پس بنا به نوع شخصیت و سخن او،باید با حالتی پندآمیز،نقل قول یا غرور و تحقیر خوانده شود.

در این شعر،از واژه های کهن استفاده شده است.این واژه ها چند دسته هستند:

  •  واژه هایی که امروزه کاربرد ندارند: دَلق،جَیب

  • واژه هایی که امروزه با معنای دیگری به کار می روند: نوازنده،دولت

در این شعر از واژه های مخفف زیادی استفاده شده که عبارتند از: کِای،خموش،زین سان،زین.

نکته دیگر استفاده از فعلها به شیوه قدیمی است: همی بُرد:می بُرد ـ بنهادی:نهاده ای

به علاوه اگرچه از آرایه های زیادی استفاده شده اما شعر را از حالت روان و قابل فهم خارج نکردهاست.از این رو به اشعار روان و زیبای سعدی می مانَد.

3.معنی واژه ها،نکات دستوری و آرایه ها

خارکش پیری:پیرمرد خارکشی،صفت(خارکش)جلوتر از موصوف(پیر)آمده است.به علاوه واژه(پیر)صفتی است که جانشین اسم شده(مردِ پیرِ خارکش=خارکش پیری)/دلق درشت:لباس پشمی خشن و فقیرانه/پُشته:توده/همی بُرد:می بُرد/خارکش،خار:مراعات نظیر
پیرمرد خارکشی که لباس پشمی کهنه ای پوشیده بود،توده ای خار را روی پشتش حمل می کرد.

لنگ لنگان:(قید حالت)آهسته آهسته/دانه شُکری می کاشت:تشبیه داد(شُکر به دانه تشبیه شده)
آهسته آهسته راه می رفت و هر قدمی که بر می داشت،خدا را شکر می کرد.

کِای:مخفف که اِی/فرازنده:آفریننده(صفت جانشین موصوف)/چرخ:آسمان/وی:مخفف وَ اِی/نوازنده:محبت کننده،مهربان/دلهای نژند:انسانهای غمگین 
با خود می گفت:ای خدای آفریننده این آسمان با عظمت و ای مهربانی کننده به انسانهای غمگین،

جیب:یقه،در این جا:بالا/دامن:پایین لباس،در این جا:پایین/جیب،دامن:مراعات نظیر/عزیزی:عزت/نظر:نگاه
از سر تا پای خودم را که نگاه می کنم،می بینم که چه قدر به من عزت و سربلندی داده ای.

دولت:اقبال و بخت/رُخ:چهره/تاج عزت:تشبیه دارد(عزت به تاج تشبیه شده)
درِ خوش بختی را به سوی من باز کرده ای(مرا خوش بخت کرده ای) و تاج عزت رابر سرم گذاشته ای(مرا عزت داده ای).

ثنا:ستایش کردن/گوهر شُکر عطایت سُفتَن:تشبیه(شکر نعمت به سُفتنِ مروارید)
من در حد و اندازه ای نیستم که تو را ستایش کنم(توانایی ستایش تو را ندارم) و نمی توانم (مروارید عطا و بخشش تو را سوراخ کنم)تو را شکر بگویم.

رخش:اسم اسب رستم،در این جا اسب/پندار:فکر و خیال/رخش پندار:تشبیه دارد(خیال به اسب)/همی راند:می راند/زِ:مخفف از
از دور،نوجوانی که به جوانی خود مغرور بود،در حالی که خیالاتی را در ذهن خود می پروراند،

شکرگزاریش:ش به پیرمرد بر می گردد/خِرِف:خِرِفت و کم عقل/خموش:ساکت شو
صدای(شکرگزاری و درد دل با خدا)پیرمرد که به گوشش رسید،رو به پیرمرد کرد و گفت:«ای پیرمرد کم عقل،ساکت شو.

زنی...گام:راه می روی/زین سان:این طوری(با حالت تحقیر)
این طوری،خار بر پشت راه می روی و این حرفها را می گویی؟بخت و اقبال چیست؟عزت کدام است؟(یعنی تو اقبال و عزت نداری)

 عزت،خواری:تضاد/نشناخته ای:نفهمیده ای/عمر در کاری باختن:کنایه از برای کاری عمر را هدر دادن/خوار،خار:جناس
تو فرق سربلندی و خواری را نفهمیده ای و عمرت را در راه خارکشی(حمل خار)هدر داده ای.»

گفتا:به او پاسخ داد/زین:از این/بِه:بهتر است/نیَم:نیستم/در:خانه/بالین:بستر،رخت خواب/بالین نِه:در این جا یعنی گدا
پیرمرد پاسخ داد:«چه عزتی از این بالاتر که بر در خانه تو گدایی نمی کنم(به تو نیازمند نیستم).

فلان:ضمیر مبهم،فلانی/چاشت:میان وعده صبح،در این جا:صبحانه/چاشت،شام:تضاد
و به دیگران نمی گویم که فلانی به من صبحانه یا شام بده و نانی بده که بخورم یا آبی بده تا بیاشامم.

خسی چون تو:تشبیه دارد(نوجوان به خس)/تو:به نوجوان بر می گردد/نساخت:نکرد
خدا را شکر می کنم که مرا پست نکرد و به انسان پستی مثل تو گرفتار نکرد(مرا به آدم پستی مثل تو نیازمند نکرد).

افتادگی:فروتن،در این جا:ناتوانی/عِزّ:عزّت و سربلندی/آزادی،آزادگی:جناس
با این همه ناتوانی جسمی که دارم مرا آزاد و سربلند ساخته است.»





نوع مطلب :
برچسب ها : فارسی هشتم،
لینک های مرتبط :
جمعه 23 آذر 1397 06:33 ب.ظ
فدایی داری خانوم هنرمند
زهرا هنرمندسلام.سلامت باشین زهراخانم.
شنبه 27 آذر 1395 02:02 ب.ظ
سلام
اگه میشه هسته و وابسته رو هم مشخص کنید ممنون
زهرا هنرمندسلام.لطفا موردی سوال بفرمایین.
یکشنبه 4 مهر 1395 10:31 ب.ظ
سلام خانم هنرمند. ممنون بابت توضیحات کاملتون
دوره متوسطه اول:کلاس مبارکه
زهرا هنرمندسلام.
جمعه 6 آذر 1394 12:18 ب.ظ
مممنونم خانم هنر مند عزیز مطالبتون خیلی جالب و به درد بخور هست.
زهرا هنرمند
دوشنبه 6 بهمن 1393 05:44 ب.ظ
خیلی خیلی ممنون از مطالب ارزشمندتون خدا از این معلم های ادبیات کم نکنه و قسمت کنه................
دوشنبه 8 دی 1393 03:46 ب.ظ
ممنون خانوم هنر مند عالی بود
یکشنبه 7 دی 1393 12:16 ب.ظ
باسلام
خانم هنرمند از زحمات گرانقدر شما متشکرم ممنونم;-)
یکشنبه 7 دی 1393 10:46 ق.ظ
باسلام
سرکارخانم هنرمنداززحمات شماکمال تشکررادارم
یکشنبه 7 دی 1393 10:45 ق.ظ
باسلام
خانم هنرمنداززحمات شماکمال تقدیروتشکررادارم
شنبه 6 دی 1393 12:16 ق.ظ
سلام.
خانم هنرمند عزیز از زحماتتون ممنونم
واقعا مطالب خوبی بود
باتشکر
سه شنبه 2 دی 1393 06:34 ب.ظ
باسلام خدمت معلم عزیزم:
خسته نباشید خانم فقط می خواستم بگم ممنون وبسیار بسیار متشکر از مطالبی که در اختیار ما گذاشتیدلطفا در باره مضاف و مضاف الیه هم توی وبلاگتون توضیح بدید متشکرم.


.


سه شنبه 2 دی 1393 04:13 ب.ظ
سلام خانم هنرمند_ممنون از توضیحات کاملتون
دوشنبه 1 دی 1393 11:25 ب.ظ
سلام سرکار خانم هنرمند خیلی ممنون از مطالب کاملی که گذاشتین همچنین برای اینکه آرایه های بیت ها را مشخص کردید ۰ با سپاس فراوان شکوری از کلاس مطهره
دوشنبه 1 دی 1393 10:18 ب.ظ
خانم هنرمند ممنون از زحماتتون مطالبتون بسیار مفید واقع شد .
دوشنبه 1 دی 1393 08:07 ب.ظ
خانم هنرمند ممنون از مطالب کاملتون، توضیحاتی را که در وبلاگ گذاشتین خیلی کامل است و همچین ممنون از اینکه آرایه ی بیت ها ها را هم گذاشتید . با سپاس فراوان شکوری از کلاس مطهره
دوشنبه 1 دی 1393 07:08 ب.ظ
خانم هنرمند از توضیحات کاملتون ممنون .خیلی خوبه که ما به جای نوشتن سریع واحتمال از جا انداختن بعضی قسمت هاد جزوه با آرامش در خانه مینویسیم
دوشنبه 1 دی 1393 02:18 ب.ظ
ممنونم از زحمات فراوانتون خانم هنرمند.
یکشنبه 30 آذر 1393 10:06 ب.ظ
سلام خانم هنرمند عزیز خسته نباشید ممنون از پیگری و زحمات بی دریغتون خیلی از این پست استفاده کردم
با سپاس فراوان و ارزوی سلامتی
یکشنبه 30 آذر 1393 07:32 ب.ظ
عالی بود خانم هنرمند متشکرم
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
حدیث موضوعی اوقات شرعی
 
 
 
شبکه اجتماعی فارسی کلوب | Buy Mobile Traffic | سایت سوالات