تبلیغات
ادب پژوهی - تدریس درس هفتم«آزادگی» فارسی هشتم
 
ادب پژوهی
درباره وبلاگ


مخاطبان عزیز،سلام.
اینجانب زهراهنرمند،دبیر زبان و ادبیات فارسی ناحیه یک رشت،هستم.هدفم از تهیه وبلاگ ادب پژوهی،ارتباط بیشتر با دانش آموزان و ارائه تجربیات حرفه ای در رشته زبان و ادبیات فارسی است.امیدوارم مورد توجه و استفاده شما عزیزان قرار بگیرد.

مدیر وبلاگ : زهرا هنرمند
نویسندگان
1.تاریخ ادبیات

نورالدین،عبدالرحمان جامی،بزرگترین شاعر و نویسنده عارف قرن9ه.ق (اهل خراسان)است.وی در شهرهای هرات و سمرقند به کسب علم و ادب پرداخت و در علوم ادبی،دینی و تاریخی به کمال رسید.پس از آن به عرفان روی آورد و از عارفان بزرگ گردید.

جامی در آثار خود از دو شاعر بزرگ و نامی پیروی کرده است:
  • کتاب بهارستان که به پیروی از سبک نگارش گلستان سعدی،به نظم و نثر نوشته شده است.
  • کتاب هفت اورنگ(سَلامان و اَبسال،یوسف و زلیخا،لیلی و مجنون،خِردنامه اسکندری،سلسلةُ الذَهَب،تُحفَةُ الاَبرار و سُبحَةُ الاَبرار)را به تقلید از پنج گنج حکیم نظامی در قالب مثنوی سروده است.
دیگر آثار جامی عبارتند از:
  • دیوان اشعار
  • کتاب نَفَحات الاُنس به نثر که در مورد حالات و وقایع زندگی عارفان بزرگ نوشته شده است.

2.تحلیل محتوایی و ساختاری


این درس از کتاب سبحةُ الاَبرار(یکی از منظومه های هفت اورنگ)انتخاب شده است.شاعر با استفاده از روش مناظره به بیان نکته ای اخلاقی می پردازد.او معتقد است که آزادگی یعنی زیر منّتِ انسان هایی چون خود نرفتن،بالاترین نعمت الهی به بندگان است.

به همین منظور،دو شخصیت داستان؛پیر خارکش و جوان را در فضا،مکان و زمانی نامعلوم به گفت و گو در می آورد و در نهایت پیر خارکش بر جوان برتری می یابد.

شعر آزادگی،در قالب مثنوی است و به روایت حکایتی کوتاه می پردازد.پس بنا به نوع شخصیت و سخن او،باید با حالتی پندآمیز،نقل قول یا غرور و تحقیر خوانده شود.

در این شعر،از واژه های کهن استفاده شده است.این واژه ها چند دسته هستند:

  •  واژه هایی که امروزه کاربرد ندارند: دَلق،جَیب

  • واژه هایی که امروزه با معنای دیگری به کار می روند: نوازنده،دولت

در این شعر از واژه های مخفف زیادی استفاده شده که عبارتند از: کِای،خموش،زین سان،زین.

نکته دیگر استفاده از فعلها به شیوه قدیمی است: همی بُرد:می بُرد ـ بنهادی:نهاده ای

به علاوه اگرچه از آرایه های زیادی استفاده شده اما شعر را از حالت روان و قابل فهم خارج نکردهاست.از این رو به اشعار روان و زیبای سعدی می مانَد.

3.معنی واژه ها،نکات دستوری و آرایه ها

خارکش پیری:پیرمرد خارکشی،صفت(خارکش)جلوتر از موصوف(پیر)آمده است.به علاوه واژه(پیر)صفتی است که جانشین اسم شده(مردِ پیرِ خارکش=خارکش پیری)/دلق درشت:لباس پشمی خشن و فقیرانه/پُشته:توده/همی بُرد:می بُرد/خارکش،خار:مراعات نظیر
پیرمرد خارکشی که لباس پشمی کهنه ای پوشیده بود،توده ای خار را روی پشتش حمل می کرد.

لنگ لنگان:(قید حالت)آهسته آهسته/دانه شُکری می کاشت:تشبیه داد(شُکر به دانه تشبیه شده)
آهسته آهسته راه می رفت و هر قدمی که بر می داشت،خدا را شکر می کرد.

کِای:مخفف که اِی/فرازنده:آفریننده(صفت جانشین موصوف)/چرخ:آسمان/وی:مخفف وَ اِی/نوازنده:محبت کننده،مهربان/دلهای نژند:انسانهای غمگین 
با خود می گفت:ای خدای آفریننده این آسمان با عظمت و ای مهربانی کننده به انسانهای غمگین،

جیب:یقه،در این جا:بالا/دامن:پایین لباس،در این جا:پایین/جیب،دامن:مراعات نظیر/عزیزی:عزت/نظر:نگاه
از سر تا پای خودم را که نگاه می کنم،می بینم که چه قدر به من عزت و سربلندی داده ای.

دولت:اقبال و بخت/رُخ:چهره/تاج عزت:تشبیه دارد(عزت به تاج تشبیه شده)
درِ خوش بختی را به سوی من باز کرده ای(مرا خوش بخت کرده ای) و تاج عزت رابر سرم گذاشته ای(مرا عزت داده ای).

ثنا:ستایش کردن/گوهر شُکر عطایت سُفتَن:تشبیه(شکر نعمت به سُفتنِ مروارید)
من در حد و اندازه ای نیستم که تو را ستایش کنم(توانایی ستایش تو را ندارم) و نمی توانم (مروارید عطا و بخشش تو را سوراخ کنم)تو را شکر بگویم.

رخش:اسم اسب رستم،در این جا اسب/پندار:فکر و خیال/رخش پندار:تشبیه دارد(خیال به اسب)/همی راند:می راند/زِ:مخفف از
از دور،نوجوانی که به جوانی خود مغرور بود،در حالی که خیالاتی را در ذهن خود می پروراند،

شکرگزاریش:ش به پیرمرد بر می گردد/خِرِف:خِرِفت و کم عقل/خموش:ساکت شو
صدای(شکرگزاری و درد دل با خدا)پیرمرد که به گوشش رسید،رو به پیرمرد کرد و گفت:«ای پیرمرد کم عقل،ساکت شو.

زنی...گام:راه می روی/زین سان:این طوری(با حالت تحقیر)
این طوری،خار بر پشت راه می روی و این حرفها را می گویی؟بخت و اقبال چیست؟عزت کدام است؟(یعنی تو اقبال و عزت نداری)

 عزت،خواری:تضاد/نشناخته ای:نفهمیده ای/عمر در کاری باختن:کنایه از برای کاری عمر را هدر دادن/خوار،خار:جناس
تو فرق سربلندی و خواری را نفهمیده ای و عمرت را در راه خارکشی(حمل خار)هدر داده ای.»

گفتا:به او پاسخ داد/زین:از این/بِه:بهتر است/نیَم:نیستم/در:خانه/بالین:بستر،رخت خواب/بالین نِه:در این جا یعنی گدا
پیرمرد پاسخ داد:«چه عزتی از این بالاتر که بر در خانه تو گدایی نمی کنم(به تو نیازمند نیستم).

فلان:ضمیر مبهم،فلانی/چاشت:میان وعده صبح،در این جا:صبحانه/چاشت،شام:تضاد
و به دیگران نمی گویم که فلانی به من صبحانه یا شام بده و نانی بده که بخورم یا آبی بده تا بیاشامم.

خسی چون تو:تشبیه دارد(نوجوان به خس)/تو:به نوجوان بر می گردد/نساخت:نکرد
خدا را شکر می کنم که مرا پست نکرد و به انسان پستی مثل تو گرفتار نکرد(مرا به آدم پستی مثل تو نیازمند نکرد).

افتادگی:فروتن،در این جا:ناتوانی/عِزّ:عزّت و سربلندی/آزادی،آزادگی:جناس
با این همه ناتوانی جسمی که دارم مرا آزاد و سربلند ساخته است.»





نوع مطلب :
برچسب ها : فارسی هشتم،
لینک های مرتبط :
شنبه 9 بهمن 1395 07:39 ب.ظ
سپاس
زهرا هنرمند
شنبه 27 آذر 1395 02:02 ب.ظ
سلام
اگه میشه هسته و وابسته رو هم مشخص کنید ممنون
زهرا هنرمندسلام.لطفا موردی سوال بفرمایین.
پنجشنبه 11 آذر 1395 01:04 ب.ظ
عالیییییییییییی
زهرا هنرمند
یکشنبه 4 مهر 1395 10:31 ب.ظ
سلام خانم هنرمند. ممنون بابت توضیحات کاملتون
دوره متوسطه اول:کلاس مبارکه
زهرا هنرمندسلام.
چهارشنبه 2 دی 1394 11:25 ق.ظ
زهرا هنرمند
دوشنبه 16 آذر 1394 10:13 ب.ظ
عالی بودعالی بودعالی بودعالی بود
زهرا هنرمند
دوشنبه 16 آذر 1394 08:37 ب.ظ
عالی[
زهرا هنرمندممنون دخترم
شنبه 14 آذر 1394 08:29 ب.ظ
okygtjmlliythlo8ky
زهرا هنرمند
یکشنبه 8 آذر 1394 09:33 ب.ظ
زهرا هنرمند
جمعه 6 آذر 1394 11:31 ب.ظ
زهرا هنرمند
جمعه 6 آذر 1394 02:52 ب.ظ
ممنون از توضیحات کاملتون خانم هنرمند
زهرا هنرمند
جمعه 6 آذر 1394 12:18 ب.ظ
مممنونم خانم هنر مند عزیز مطالبتون خیلی جالب و به درد بخور هست.
زهرا هنرمند
پنجشنبه 5 آذر 1394 02:34 ب.ظ
awli bood
mamnoon
زهرا هنرمند
پنجشنبه 5 آذر 1394 02:34 ب.ظ
awli bood
mamnoon
زهرا هنرمند
پنجشنبه 5 آذر 1394 09:22 ق.ظ
خسته نباشید
زهرا هنرمند
دوشنبه 21 اردیبهشت 1394 03:20 ب.ظ
سلام خیلی ممنون
زهرا هنرمندسلام.تشکر
یکشنبه 17 اسفند 1393 08:59 ب.ظ
سلام خانم هنرمند دستتون درد نکنه واقعاّ از زحمات بی اندازهتون ممنونم
زهرا هنرمندسلام دخترم.ممنون
دوشنبه 6 بهمن 1393 05:47 ب.ظ
من فعل اسنادی رو نمیفهمم اگر توضیح بدین ممنون میشم......
زهرا هنرمندسلام.ان شاء الله چشم.
دوشنبه 6 بهمن 1393 05:44 ب.ظ
زهرا هنرمندسلام دخترم.ممنون.
دوشنبه 6 بهمن 1393 05:44 ب.ظ
خیلی خیلی ممنون از مطالب ارزشمندتون خدا از این معلم های ادبیات کم نکنه و قسمت کنه................
جمعه 3 بهمن 1393 11:32 ق.ظ
سلام خانم هنرمند خسته نباشید ممنون از مطالب خوبتون خیلی خیلی خیلی عالی بود و بازم میگم خسته نباشید
شنبه 20 دی 1393 07:12 ب.ظ
خانم هنرمند واقعا هنرمندی خیلی استفاده کردم موفق باشی .اگه براتون امکان داره و تدریس راهنمایی دارید لطف کنید روش تدرس درسا با زبون ساده هم یادمون بدید بی نهایت سپاس.
زهرا هنرمندسلام دخترم.ممنون.سوالاتتون رو مطرح بفرمایین تا بهتر راهنماییتون کنم.
دوشنبه 8 دی 1393 09:36 ب.ظ
متشكرم خانم هنرمند واقعا بعد از خوندن متن به سوالاتم پاسخ كامل داد باز هم تشكر !
دوشنبه 8 دی 1393 03:46 ب.ظ
ممنون خانوم هنر مند عالی بود
یکشنبه 7 دی 1393 06:58 ب.ظ
سلام خانم هنرمند
خیلی ممنون از زحماتتون.
یکشنبه 7 دی 1393 02:43 ب.ظ
سلام به خانم هنرمند عزیز خیلی ازتون ممنونم که وقت با ارزشتون روصرف نوشتن این مطالب برای ماکردید
یکشنبه 7 دی 1393 12:16 ب.ظ
باسلام
خانم هنرمند از زحمات گرانقدر شما متشکرم ممنونم;-)
یکشنبه 7 دی 1393 10:46 ق.ظ
باسلام
سرکارخانم هنرمنداززحمات شماکمال تشکررادارم
یکشنبه 7 دی 1393 10:45 ق.ظ
باسلام
خانم هنرمنداززحمات شماکمال تقدیروتشکررادارم
شنبه 6 دی 1393 12:16 ق.ظ
سلام.
خانم هنرمند عزیز از زحماتتون ممنونم
واقعا مطالب خوبی بود
باتشکر
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر
نظرات پس از تایید نشان داده خواهند شد.


نمایش نظرات 1 تا 30
آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
حدیث موضوعی اوقات شرعی